هیئت معاونت سازمان ملل متحد در امور افغانستان (یوناما) یکشنبه ۱۹ بهمن (۸ فوریه) اعلام کرد که در سه ماه پایانی سال ۲۰۲۵، در نتیجه حملات نیروهای نظامی پاکستان به افغانستان، ۷۰ غیرنظامی کشته و ۴۷۷ نفر دیگر زخمی شدهاند.
در گزارش یوناما آمده است که بخش عمده تلفات غیرنظامیان در بازه زمانی ۱۰ تا ۱۷ اکتبر رخ داده است، دورهای که تنش میان رژیم طالبان و نظامیان پاکستانی به شکل چشمگیری افزایش یافته بود. بر اساس این گزارش، تنها در فاصله زمانی ۱۰ تا ۱۷ اکتبر، در افغانستان ۴۷ نفر کشته و ۴۵۶ نفر زخمی شدهاند.
یوناما از سال ۲۰۱۱ به این سو تلفات غیرنظامیان در چارچوب درگیریهای مرزی با نظامیان پاکستانی را مستندسازی میکند. براساس یافتههای این نهاد، تلفات غیرنظامیان ثبتشده از یکم اکتبر تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ بهمراتب بیشتر از تلفات غیرنظامیان ثبتشده سالانه ناشی از درگیریهای مرزی میان افغانستان و پاکستان در سالهای اخیر بوده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در گزارش یوناما آمده است که شماری از قربانیان و اعضای خانوادههای آنان گفتهاند که درنتیجه این حملات دچار معلولیتهای دائمی، ازجمله نابینایی، ازدستدادن اعضای بدن یا اختلال در عملکرد جسمی شدهاند.
این گزارش همچنین تصریح میکند که در جریان این حملات شماری از منازل مسکونی تخریب شده و کسبوکارها از میان رفته و تعدادی از خانوادهها در منطقه «اسپینبولدک» در استان قندهار، درپی درگیریهای مرزی و حملات هوایی پاکستان، آواره شدهاند.
در گزارش یوناما تاکید شده است: «جمعیت غیرنظامی بهعنوان یک کل و همچنین افراد غیرنظامی بهطور جداگانه نباید هدف حمله قرار گیرند و طرفهای منازعه باید در همه اوقات میان مردم غیرنظامی و رزمندگان تفکیک قائل شوند. مردم غیرنظامی باید از حفاظت عمومی دربرابر خطرات ناشی از عملیات نظامی برخوردار باشند.»
در بخش دیگری از این گزارش، موضع وزارت خارجه طالبان نیز بازتاب یافته است. به نقل از این وزارتخانه آمده است که «امارت اسلامی» اجازه استفاده از خاک افغانستان برای ایجاد ناامنی و اقدام علیه کشورهای دیگر را نمیدهد. در اطلاعیه وزارت خارجه طالبان تصریح شده است: «امارت اسلامی باور دارد که تنها راه موثر برای حل مشکلات مرزی، احترام متقابل، تفاهم و همکاری منظم دیپلماتیک است، نه فشار نظامی و استفاده یکجانبه از زور.»
وزارت خارجه رژیم طالبان از پاکستان خواسته است که اقدامات نظامی در آن سوی مرز، ازجمله حملات هوایی و استفاده از سلاحهای سنگین علیه غیرنظامیان در افغانستان را متوقف کند. این وزارتخانه همچنین بار دیگر ادعای انجام حملات از خاک افغانستان به پاکستان را رد کرده است.
این درحالی است که پاکستان و ارتش این کشور مدعیاند که تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) در افغانستان حضور دارد و طالبان هیچ اقدامی برای مهار یا تحت فشار قرار دادن این گروه انجام نمیدهد تا حملات آن در داخل خاک پاکستان متوقف شود. البته این اتهامی است که رژیم طالبان آن را رد میکند.
واکنش وزارت خارجه پاکستان نیز در گزارش یوناما درج شده است. این وزارتخانه ادعا کرده است که پاکستان هدف و قربانی تروریسمی است که از خاک افغانستان «سرچشمه» میگیرد.
در اطلاعیه وزارت خارجه پاکستان آمده است: «تنها در سال جاری، پاکستان درنتیجه تروریسم منشاگرفته از افغانستان، متحمل یک هزار و ۱۱۵ مورد تلفات غیرنظامی شده است که شامل ۳۷۸ کشته و ۷۲۸ زخمی میشود.»
در این اطلاعیه همچنین ادعا شده است که اسلامآباد اطلاعات و مستندات مربوط به حضور گروههای تروریستی در افغانستان، ازجمله تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) و «ارتش آزادیبخش بلوچستان»، و فعالیتهای این گروهها در پاکستان را در اختیار رژیم طالبان گذاشته است، اما طالبان در این زمینه اقدامی انجام ندادهاند.
درحالی تنش میان پاکستان و رژیم طالبان رو به افزایش است که پس از سقوط نخستین دوره حکومت رژیم طالبان بهدنبال حمله ائتلاف جهانی به رهبری ایالات متحده آمریکا پس از رویدادهای ۱۱ سپتامبر، شماری از فرماندهان و نیروهای طالبان به پاکستان پناه بردند و پس از مدتی، با حمایت این کشور، جنگ و شورشگری در افغانستان را از سر گرفتند.
گروه طالبان پس از امضای توافقنامه دوحه در فوریه ۲۰۲۰ توانست حملات خود در افغانستان را تشدید کند و با کاهش حمایتهای مالی، سیاسی، اقتصادی و نظامی آمریکا از حکومت پیشین افغانستان، این کشور بار دیگر به دست طالبان سقوط کرد.
حکومت پاکستان و ارتش این کشور امیدوار بودند که با بازگشت طالبان به قدرت، این گروه علیه گروههایی که منافع پاکستان را تهدید میکنند، اقدام کند؛ اما طالبان هیچ اقدام نظامی یا فشاری علیه تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) اعمال نکردهاند. این در حالی است که با روی کار آمدن مجدد طالبان در افغانستان، حملات تیتیپی در داخل پاکستان افزایش یافته است. افزون بر تیتیپی «ارتش آزادیبخش بلوچستان» نیز دامنه حملاتش را گسترش داده است.
حکومت پاکستان و ارتش آن تحت فشار فزاینده حملات گروههای تروریستی و ستیزهجو قرار دارند و در چنین شرایطی رژیم طالبان نیز علیه تیتیپی و دیگر گروههایی که منافع پاکستان را تهدید میکنند اقدامی انجام نداده است. در این شرایط، گسترش ناامنی و تروریسم به یکی از نگرانیهای اصلی مقامهای پاکستانی بدل شده است.
یکی از دلایلی که رژیم طالبان علیه تحریک طالبان پاکستان اقدام نظامی نمیکند این است که در دوران جنگ طالبان با حکومت پیشین افغانستان و متحدان غربی آن، بخشی از نیروهای تیتیپی دوشادوش طالبان در افغانستان جنگیدند؛ و این موضوع به تقویت روابط میان دو گروه انجامیده است.
