عربستان سعودی در سال ۱۴۰۴ خورشیدی، در راستای کمک‌رسانی و اقدامات بشردوستانه، ایجاد تسهیلات برای زائران مراسم حج و همچنین گفتگو و میانجی‌گری میان رژیم طالبان و پاکستان، تلاش‌های گسترده‌ای کرده است. سفارت عربستان سعودی در افغانستان همچنین در زمینه صدور ویزا برای شهروندان افغانستان و افزایش ارائه بسته‌های کمکی به افراد آسیب‌پذیر نقش فعالی داشته است. 

عربستان سعودی از نفوذ مذهبی و اجتماعی در افغانستان برخوردار است، زیرا شهروندان افغانستان پیرو دین اسلام‌اند و به همین دلیل، این کشور جایگاه ویژه و قابل توجهی در میان مردم افغانستان دارد. 

در سال ۱۴۰۴، تنش میان رژیم طالبان و پاکستان به بالاترین سطح خود رسید و جنگنده‌های پاکستانی مناطقی، ازجمله کابل و قندهار، را هدف قرار دادند و درنتیجه این حملات غیرنظامیان نیز کشته شدند. در چنین شرایطی، عربستان سعودی، که روابط نزدیک با پاکستان دارد، چندین بار کوشید از تشدید درگیری‌ها و افزایش تلفات غیرنظامیان جلوگیری کند. 

در همین راستا، رژیم طالبان چهارشنبه ۲۷ اسفند (۱۸ مارس) اعلام کرد که به درخواست عربستان سعودی، ترکیه و قطر، عملیات دفاعی‌اش تحت عنوان «رد الظلم» علیه پاکستان را متوقف کرده است. رژیم طالبان از این کشورها با عنوان «دوست و میانجی» یاد کرد و از تلاش‌های آنان قدردانی کرد. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، در حساب ایکس خود نوشت: «به‌مناسبت فرارسیدن عید سعید فطر و همچنان به درخواست کشورهای برادر مانند عربستان سعودی، جمهوری ترکیه و دولت قطر، توقف موقت عملیات‌های دفاعی رد الظلم نیروهای امنیتی و دفاعی امارت اسلامی افغانستان را اعلام می‌نمایند.» 

در ادامه تلاش‌های دیپلماتیک، هیئتی از طالبان در ماه آذر (دسامبر) برای گفتگو درباره تنش‌ها با پاکستان به عربستان سعودی سفر کردند. در این هیئت، رحمت‌الله نجیب، معاون وزارت داخله (کشور) طالبان، انس حقانی، برادر سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله، و عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه، حضور داشتند. این هیئت پیش از این نیز در کنار مقام‌های پاکستانی، در نشست‌های دوحه و استانبول شرکت کرده بودند. 

حدود یک ماه و نیم پیش، پس از سفر این هیئت به عربستان سعودی، هیئتی از عربستان سعودی برای میانجی‌گری میان رژیم طالبان و پاکستان به افغانستان سفر کرد. در جریان این سفر، طالبان سه نظامی پاکستانی را که ۱۲ اکتبر در درگیری‌های مرزی بازداشت کرده بودند، به این هیئت تحویل دادند؛ اقدامی که نشانه‌ای از نقش فعال عربستان سعودی در مدیریت تنش‌ها و پیشبرد روندهای دیپلماتیک ارزیابی می‌شود. 

این گونه تلاش‌های عربستان سعودی به قصد کاهش تنش میان افغانستان و پاکستان و برقراری آرامش در سطح منطقه، به‌‌ویژه در میان کشورهای مسلمان‌نشین، صورت گرفته و نشان‌دهنده نقش این کشور در تحولات سیاسی و امنیتی منطقه است. 

در کنار تلاش برای کاهش تنش و گسترش دیپلماسی در افغانستان، عربستان سعودی از طریق مرکز امدادرسانی و امور انسانی ملک سلمان نیز کمک‌های بشردوستانه گسترده‌ای را به افغانستان ارائه کرده است. این کمک‌ها شامل توزیع بسته‌های غذایی و بهداشتی برای شهروندان افغانستان، به‌ ویژه اقشار آسیب‌پذیر، بوده است. 

در سال ۱۴۰۴، میزان اخراج مهاجران افغان از پاکستان و جمهوری اسلامی ایران افزایش یافت و هزاران مهاجر از این دو کشور اخراج شدند. بیشتر این مهاجران با دست خالی به افغانستان بازگشتند و در شرایط دشوار اقتصادی قرار گرفتند. در این میان، مرکز امدادرسانی و امور انسانی ملک سلمان در میان مهاجران بسته‌های کمکی توزیع کرد و این روند همچنان ادامه دارد. 

از سوی دیگر، این مرکز بسته‌های کمک غذایی را در استان‌های مختلف افغانستان توزیع کرده است. براساس اطلاعیه‌های سفارت عربستان سعودی در افغانستان، در سال ۱۴۰۴ این بسته‌های غذایی به دست هزاران نفر در سراسر افغانستان رسیده است. این کمک‌ها در چارچوب طرح «امنیت غذایی و کمک‌های اضطراری در افغانستان» برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ اجرا شده است. 

همچنین، مرکز امدادرسانی ملک سلمان در چارچوب پروژه توزیع ۳۰۰ تن خرما برای مردم افغانستان توزیع خرما در ماه رمضان را آغاز کرد و بخشی از این کمک‌ها به مهاجران اخراج‌شده از ایران و پاکستان اختصاص یافت. 

در کنار این کمک‌های غذایی، مرکز امدادرسانی ملک سلمان در سال ۱۴۰۴ طرح‌هایی را برای تشخیص و درمان بیماری‌های چشمی در افغانستان اجرا کرده است. این طرح‌ها شامل معاینات تخصصی چشم و توزیع عینک در میان افراد نیازمند بوده و از این طریق هزاران شهروند افغانستان به‌ صورت رایگان تحت درمان قرار گرفته و عینک دریافت کرده‌اند. 

در مجموع، اقدامات عربستان سعودی در سال ۱۴۰۴ در افغانستان نشان‌دهنده رویکردی چند بعدی در قبال این کشور است، رویکردی که همزمان هم دیپلماسی فعال است و هم میانجی‌گری سیاسی و کمک‌های گسترده بشردوستانه. تلاش برای کاهش تنش میان طالبان و پاکستان، ارائه تسهیلات به شهروندان افغانستان و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر ازطریق کمک‌های غذایی، بهداشتی و درمانی، بیانگر نقش رو به گسترش عربستان سعودی در تحولات افغانستان است. این اقدامات نه‌تنها به کاهش بخشی از فشارهای اقتصادی بر مردم افغانستان کمک کرده، که زمینه تقویت ثبات نسبی و همکاری‌های منطقه‌ای را نیز فراهم و جایگاه عربستان سعودی را در مقام یک بازیگر تاثیرگذار در معادلات افغانستان بیش از پیش برجسته کرده است.